پرشر سوئیچ آب پکیج چیست؟

پرشر سوئیچ آب پکیج چیست؟ [عیب یابی + راه حل قطعی]

پرشر سوئیچ آب پکیج (Water Pressure Switch) یک قطعه ایمنی کلیدی هست که وظیفه دارد از روشن شدن دستگاه بدون آب کافی در مدار گرمایش جلوگیری کند. خرابی آن معمولاً باعث روشن نشدن پکیج و نمایش ارورهایی مثل e1 می‌شود.

• وظیفه اصلی: کنترل حداقل فشار آب (بالای 0.5 بار).
• نقش ایمنی: جلوگیری از آسیب به مبدل حرارتی.
• شایع‌ترین علامت خرابی: پکیج روشن نمی‌شود ولی فشار روی گیج نرمال (بین ۱ تا ۱.۵) هست.
• علت اصلی خرابی: رسوب گرفتگی ورودی سنسور.

در این مقاله قدم به قدم یاد می گیرید که این قطعه چطور کار می کند، چرا خراب می شود و مهم تر از همه، چطور مشکلش رو مثل یک متخصص پیدا و حل کنید.

پرشر سوئیچ آب یا سنسور فشار آب دقیقا چیست؟

توی سیستم پکیج دیواری، یک سری قطعه های کوچک اما حیاتی وجود دارند که کارکرد درست و ایمنی دستگاه به اونها وابستته هست. یکی از مهم ترین این قطعه ها، پرشر سوئیچ آب است.

شاید اسمش کمی فنی باشد.

اما کارش خیلی ساده و مهم هست: مطمئن می شود که قبل از روشن شدن شعله، آب کافی توی لوله ها و رادیاتورها جریان دارد.

این قطعه، که بهش سنسور فشار آب هم می گویند، در واقع یک کلید الکتریکی خیلی ساده هست که به فشار آب حساسیت نشان می دهد. وظیفه اش این هست که فشار آب داخل مدار گرمایش رو دائم چک کند. اگر فشار آب از یک حد استاندارد (معمولا حدود 0.6 بار) کمتر باشد، پرشر سوئیچ اجازه نمی دهد برد الکترونیکی فرمان روشن شدن مشعل رو صادر کند.

چرا اینقدر مهم هست؟ چون اگر پکیج بدون آب کار کند، حرارت شعله مستقیم به مبدل حرارتی می خورد و آن را ذوب می کند. این یعنی یک خسارت بزرگ.. پس پرشر سوئیچ جلوی این اتفاق را می گیرد.

دقت کنید که خرابی یا فعال شدن این سنسور توی پکیج های ایران رادیاتور معمولا با ارور E1 (در مدل های دیجیتال) و چشمک زدن چراغ های ۴۰ و ۷۰ (در مدل های آنالوگ) خودش رو نشان می دهد.

پرشر سوئیچ آب چطور کار می کند؟

روند کارش اصلا پیچیدده نیست. بیایید داخلش رو نگاه کنیم.

این قطعه یک دیافراگم لاستیکی دارد که با فشار آب حرکت می کند. وقتی شما شیر پرکن رو باز می کنید و فشار آب مدار بالا می رود (مثلا روی ۱.۵ بار تنظیم می کنید)، این فشار به دیافراگم نیرو وارد می کند. حرکت دیافراگم هم یک پین کوچک را هل می دهد و آن پین یک کلید خیلی ریز (میکروسوئیچ) را وصل می کند. با وصل شدن این کلید، یک سیگنال به برد پکیج ارسال می شود که یعنی: «آب به اندازه کافی هست، می توانی روشن شوی».

و اینکه، اگر فشار آب کم باشد، نیروی کافی پشت دیافراگم نیست، فنر پین رو عقب نگه می دارد و کلید قطع می ماند. در نتیجه برد متوجه کمبود آب شده و برای ایمنی، دستگاه رو خاموش نگه می دارد و ارور می دهد.

مهم ترین علامت خرابی پرشر سوئیچ آب چیست؟

اینجا نقطه کلیدی ماجرا هست.. خرابی این قطعه یک نشانه خیلی واضح دارد که باید آن را به خاطر بسپارید.

پکیج روشن نمی شود و ارور کمبود فشار آب می دهد، در حالی که عقربه فشار روی گیج (مانومتر)، فشار نرمال (بین ۱ تا ۱.۵ بار) را نشان می دهد.

این شایع ترین و قطعی ترین نشانه خرابی پرشر سوئیچ آب هست. توی این حالت، با اینکه آب با فشار مناسب در سیستم وجود دارد، سنسور خراب شده و به برد اطلاعات غلط می دهد. به زبان ساده، سنسور به برد دروغ می گوید.

پس همیشه اول از همه گیج فشار زیر پکیج رو نگاه کنید. اگر فشار واقعا پایین و زیر ۰.۵ بار بود، مشکل از کمبود آب در سیستم هست و ربطی به خرابی سنسور ندارد. در این حالت باید با شیر پرکن، فشار را تنظیم کنید.

چرا پرشر سوئیچ آب خراب می شود؟

این قطعه عمر طولانی دارد اما چند عامل باعث خرابی زودرس آن می شود.

• رسوب گرفتن (شایع ترین علت): این دشمن شماره یک قطعات پکیج در ایران هست. املاح و رسوبات آب به مرور زمان، سوراخ خیلی ریز ورودی آب به پرشر سوئیچ رو مسدود می کنند یا روی دیافراگم آن می نشینند و اجازه نمی دهند فشار رو درست تشخیص بدهد.
• خرابی میکروسوئیچ داخلی: خود کلید الکتریکی داخلی ممکن هست به مرور زمان خراب بشود و دیگر جریان را وصل نکند.
• پاره شدن دیافراگم: دیافراگم لاستیکی به مرور زمان فرسوده یا سوراخ می شود.
• مشکل در سیم کشی: گاهی هم خود قطعه سالم هست اما سیم های متصل به آن قطع یا پوسیده شدند.

در عمل، این قطعه در ۹۹ درصد موارد قابل تعمیر نیست و در صورت خرابی باید با یک قطعه نو تعویض بشود. دنبال تعمیرش نروید که فقط وقت تلف کردن هست..

راستی، تفاوت پرشر سوئیچ آب با پرشر سوئیچ هوا چیست؟

این سوال رو خیلی ها می پرسند و این دو قطعه رو با هم اشتباه می گیرند. پرشر سوئیچ آب، همانطور که گفتم، فشار آب مدار گرمایش رو کنترل می کند.

اما پرشر سوئیچ هوا (که فقط در پکیج های فن دار وجود دارد) وظیفه دارد عملکرد صحیح فن و خروج دود را کنترل کند. این دو قطعه کاملا از هم جدا هستند و کارشان هیچ ربطی به هم ندارد. خرابی پرشر هوا ارورهای متفاوتی مثل e51 یا ۴۰-۶۰-۸۰ در پکیجها ایجاد می کند.

چطور بفهمیم پرشر سوئیچ آب واقعا خراب است؟ (روش تست)

خب چه نتیجه‌ای میگیریم؟ اگر فشار پکیج روی ۱.۵ بار بود ولی باز هم ارور کمبود فشار می داد، به احتمال ۹۹ درصد پرشر سوئیچ آب پکیج شما خراب هست. با این حال یک راه تست ساده وجود دارد.

البته قبلش حتما حتما دستگاه را از برق بکشید و شیر گاز را ببندید. ایمنی شوخی بردار نیست.

برای تست، دو تا سیمی که به پرشر سوئیچ وصل هست رو از آن جدا کنید. سپس با یک تکه سیم کوچک، این دو سر را به هم وصل کنید (اصطلاحا آن را یکسره کنید). حالا پکیج رو به برق بزنید. اگر پکیج روشن شد و شروع به کار کرد، یعنی قطعا پرشر سوئیچ آب خراب است و باید تعویض شود.

دقت کنید که این روش فقط و فقط برای تست لحظه ای هست و به هیچ وجه نباید پکیج در این حالت به کار خود ادامه دهد. چون با این کار شما عملا نگهبان سیستم رو از کار انداختید و اگر آب سیستم به هر دلیلی خالی شود، پکیج بدون آب کار می کند و می سوزد.

جدول خلاصه عیب یابی مشکل

برای اینکه همه چیز راحت تر باشد، کل موارد رو در این جدول خلاصه کردم:

علامت مشکل	علت احتمالی	راه حل	نیاز به متخصص؟
ارور فشار (مثل E1) با وجود فشار نرمال روی گیج	خرابی پرشر سوئیچ آب	تست و تعویض پرشر سوئیچ	بله
ارور فشار و فشار پایین (زیر ۰.۵) روی گیج	کمبود آب در سیستم (نشتی یا هواگیری)	تنظیم فشار با شیر پرکن و پیدا کردن نشتی	برای پیدا کردن نشتی، بله
پکیج هیچ واکنشی ندارد و در مرحله استارت می ماند	خرابی کامل پرشر یا مشکل سیم کشی	بررسی تخصصی پرشر و سیم ها	بله
فشار پکیج مدام افت می کند	نشتی در لوله ها، رادیاتورها یا منبع انبساط	پیدا کردن و رفع نشتی توسط سرویسکار	حتما بله

چه زمانی باید حتما با تعمیرکار تماس بگیریم؟

یک نکته خیلی خیلی مهم این هست که ایمنی شما همیشه در اولویت قرار دارد. اگر با روش تست بالا مشکل را پیدا کردید، برای تعویض قطعه بهتر هست از یک سرویسکار کمک بگیرید. مگر اینکه خودتان دانش فنی کافی داشته باشید.

گاهی اتفاقا مشکل پیچیدده‌تر از این حرف‌هاست. اگر با موارد زیر روبرو شدید، حتما با یک سرویسکار مجاز تماس بگیرید:

ارور با وجود تست بالا برطرف نمی شود.

فشار پکیج به صورت مکرر (مثلا هر روز یا هر چند روز یکبار) می افتد. این یعنی یه جای کار ایراد داره و سیستم نشتی دارد.

با باز کردن شیر پرکن، عقربه فشار اصلا تکان نمی خورد (با وجود اینکه آب ساختمان فشار دارد).

علائم واضح نشتی آب مثل خیس شدن زیر پکیج یا اطراف رادیاتورها را مشاهده می کنید.

دستکاری قطعات داخلی پکیج بدون دانش فنی کار خیلی خطرناکی هست و می تواند خسارت های جبران ناپذیری به همراه داشته باشد. پس اصلا ریسک نکنید. البته این احتمالاتی که میگم تقریبی هست و شاید خیلی دقیق نباشد.

همونطور که در پاراگراف‌های قبلی گفتم، شایع‌ترین دلیل خرابی این قطعه، رسوب گرفتگی هست که در بیشتر شهرهای ایران یک مسئوولیتت بزرگ برای پکیج ها محسوب می شود.