شیر پرکن پکیج کجاست ؟ چه کاری انجام می دهد | توضیحات کامل همراه با تصاویر

شیر پرکن پکیج: از تنظیم فشار تا تشخیص خرابی (آموزش کامل و تصویری)

شیر پرکن پکیج، قطعه ای کوچک ولی حیاتی هست که تنها راه ارتباطی بین لوله آب شهری و مدار بسته گرمایش (رادیاتورها) است. وظیفه اصلی اش تزریق آب به سیستم و تنظیم فشار دستگاه هست که معمولا باید روی ۱.۵ بار ثابت بماند. این شیر معمولا زیر پکیج با یک دسته پلاستیکی آبی یا مشکی قرار دارد و با چرخاندن آن خلاف عقربه های ساعت باز می شود. در ادامه این مقاله، همه چیز رو در مورد این قطعه، از روش کار تا ترفند های اضطراری، با جزئیات کامل و بدون پیچیدگی یاد میگیرید.

شیر پرکن دقیقاً چه کاری انجام میدهد ؟

شاید از خودتان بپرسید آب داخل رادیاتورها از کجا میاد؟ ببینید، مدار گرمایش پکیج یک سیستم بسته هست . یعنی آبی که داخل رادیاتورها و لوله ها می چرخد، نباید با آب مصرفی که با آن دوش میگیرید یا ظرف می شویید، مخلوط بشود. این دوتا کاملا از هم جدا هستند.

اما این مدار بسته گاهی به آب نیاز دارد. مثلا برای راه اندازی اولیه یا وقتی که به دلیل نشتی های خیلی ریز، فشارش کم می شود.

اینجا هست که شیر پرکن وارد بازی می شود . وقتی شما این شیر کوچک رو باز میکنید، در واقع یک مسیر موقت بین لوله آب شهری و مدار رادیاتورها باز میکنید که آب با فشار وارد سیستم گرمایش بشود و عقربه فشار یا همان مانومتر را بالا ببرد و وقتی کارتان تمام شد، آن رو می بندید و این ارتباط دوباره قطع می شود.

برای بالا بردن فشار، شیر رو کدوم طرفی بچرخونیم؟

این سوالی هست که خیلی ها رو نگران میکند. می ترسند شیر رو اشتباه بچرخانند و بشکنند یا یک خرابکاری راه بیندازند . قانونش خیلی ساده هست و اصلا پیچیدده نیست.

برای باز کردن شیر و تزریق آب: دسته شیر پرکن رو همیشه خلاف جهت عقربه‌ های ساعت (یعنی به سمت چپ) بچرخانید. نیازی به فشار زیاد نیست. همین که کمی بچرخد، صدای ورود آب (شبیه "فیسسس") رو میشنوید. این یعنی کار رو درست انجام دادید.

برای بستن شیر: دسته رو در جهت عقربه‌ های ساعت (به سمت راست) بچرخانید تا کاملا سفت شود. حتما حتما بعد از تنظیم فشار، از بسته بودن کامل شیر پرکن پکیج مطمئن شوید. این مهم ترین بخش کار هست.

عقربه فشار باید روی چند باشد؟ کی شیر رو ببندیم؟

خب، شیر رو باز کردید، حالا سوال اصلی اینه که تا کجا باید باز بماند؟

چشمتان باید فقط به مانومتر (همان گیج یا عقربه فشار) باشد. محدوده طلایی و استاندارد فشار پکیج در حالت سرد بین ۱ تا ۱.۵ بار هست. اگر فشار زیر ۰.۵ بار بیاید، اکثر پکیجها ارور میدهند و اصلا روشن نمی شوند (ارورهایی مثل E1 در پکیج بوتان یا ۴۰ ۷۰ در ایران رادیاتور).

تجربه من میگه بهترین نقطه برای تنظیم، دقیقا روی ۱.۵ بار است. چرا؟ چون وقتی سیستم گرمایش روشن می شود و آب داخل مدار داغ می شود، حجمش کمی زیاد می شود و فشار به طور طبیعی بالاتر می رود (مثلا تا ۱.۸ یا ۲ بار). اگر شما از اول فشار رو روی ۲ تنظیم کنید، در زمان کار کردن دستگاه فشار به سمت ۳ بار میرود و شیر اطمینان دستگاه عمل میکند و آب داغ از زیر پکیج تخلیه می شود.

پس راه حل اینه:

• شیر پرکن رو به آرامی باز کنید.
• به عقربه مانومتر نگاه کنید.
• به محض اینکه به ۱.۵ رسید، سریع شیر رو در جهت عقربه های ساعت ببندید. تمام. .

علائم خرابی شیر پرکن چیست؟ (این بخش خطرناک است.)

این قطعه کوچک و ساده، اگر خراب شود میتواند دردسر بزرگی درست کند. خرابی شیر پرکن دو تا نشانه خیلی واضح دارد که باید آنها رو جدی بگیرید.

۱. فشار خود به خود بالا میرود: این شایع ترین و خطرناک ترین علامت هست. شما مطمئن هستید که شیر پرکن رو محکم بستید، اما می بینید که عقربه فشار آرام آرام و طی چند ساعت یا یک روز، از ۱.۵ به سمت ۲ و ۳ بار حرکت میکند. این یعنی شیر از داخل خراب شده و نشتی نامحسوس دارد. در واقع آب بندی نیست و به اصطلاح "دزدی آب" دارد.

نتیجه اش چیست؟ فشار مدار بیش از حد بالا میرود و برای جلوگیری از ترکیدن لوله ها، شیر اطمینان ۳ بار عمل میکند و حجم زیادی آب داغ از زیر پکیج روی زمین میریزد. اگر این علامت رو دیدید، معطل نکنید و برای تعویض شیر پرکن اقدام کنید.

۲. دسته شیر هرز میچرخد: شما میخواهید فشار رو تنظیم کنید، شیر رو میچرخانید ولی دسته همینطور دور خودش میچرخد و هیچ اتفاقی نمی افتد. نه صدای آب می آید و نه عقربه حرکت میکند. این یعنی مغزی داخلی شیر شکسته است و دیگر عمل نمیکند.

راستی، قبل از هر کاری، حتما دو شاخه پکیج رو از پریز برق بکشید. این یک هشدار جدی هست. ترکیب آب و برق به شدت خطرناک هست و کوچک ترین بی احتیاطی میتواند باعث برق گرفتگی شود. این موضوع اصلا شوخی بردار نیست و مسئولیت آن با خودتان هست.

شیر پرکن اتوماتیک: خوبه یا بده؟

در بازار قطعاتی به اسم شیر پرکن اتوماتیک یا شیر تنظیم فشار اتوماتیک هم پیدا می شود. کارش اینه که به جای شما حواسش به فشار دستگاه هست و هر وقت فشار از یک حدی کمتر شد، خودش باز می شود و آب به سیستم تزریق میکند.

شاید بگویید "چه عالی. چه تکنولوژی خوبی.". اما صبر کنید. من به عنوان یک تکنسین، استفاده از این قطعه رو اصلا و ابدا توصیه نمیکنم.

چرا؟ بیایید یک حالت بد رو تصور کنیم. فرض کنید یکی از رادیاتورها یا یکی از اتصالات در کف خانه شما یک نشتی بسیار کوچک پیدا کرده و آرام آرام آب از سیستم خارج می شود. اگر شیر پرکن دستی باشد، شما بعد از یکی دو روز می بینید که فشار پکیج افتاده و متوجه می شوید که این یعنی یه جای کار ایراد داره و باید دنبال نشتی بگردید.

اما اگر شیر پرکن اتوماتیک نصب باشد چه اتفاقی می افتد؟ این شیر به صورت پیوستته و خودکار افت فشار رو جبران میکند و شما هرگز متوجه وجود نشتی نمی شوید. این روند ماه ها ادامه پیدا میکند تا جایی که نم و رطوبت به سقف طبقه پایین برسد یا کفپوش های خانه شما آسیب ببیند. گاهی اتفاقا یک سیستم ساده و دستی، خیلی قابل اعتمادتر از یک سیستم پیچیده اتوماتیک هست.

خب چه نتیجه ای میگیریم؟ سیستم دستی بهتر هست چون شما رو از وجود مشکل در سیستم (نشتی) با خبر میکند، اما سیستم اتوماتیک مشکل رو از شما پنهان میکند.

در جدول زیر تفاوت این دو رو بهتر میبینید:

ویژگی	شیر پرکن دستی (معمولی)	شیر پرکن اتوماتیک
اطلاع از نشتی	با افت فشار، متوجه نشتی می شوید	نشتی را پنهان میکند
ایمنی	بسیار بالا	ریسک خسارت به ساختمان
توصیه	توصیه می شود	توصیه نمی شود

چجوری فشار پکیج رو پایین بیاریم؟ (یک ترفند اضطراری)

حالا حالت برعکس رو در نظر بگیرید. حواستان نبود و شیر پرکن رو زیاد باز گذاشتید و فشار به جای ۱.۵، روی ۲.۵ یا ۳ رفته. یا میخواهید برای فصل تابستان یا برای رفتن به مسافرت آب مدار رادیاتورها رو خالی کنید. راه حلش چیه؟

خیلی ها فکر میکنند باید یکی از رادیاتورها رو هواگیری کنند تا فشار کم بشود، اما یک راه خیلی ساده تر و تمیزتر وجود دارد. این روش از خود شیر پرکن استفاده میکند.

دقت کنید که مراحل زیر رو به ترتیب انجام بدهید:

۱. اول از همه، شیر ورودی آب سرد به پکیج رو ببندید. این شیر معمولا اولین شیر از سمت راست در زیر پکیج هست که یک شلنگ از آن به دیوار وصل شده.

۲. حالا یکی از شیرهای آب گرم خانه رو باز کنید. مثلا شیر آب گرم روشویی یا حمام. (چون ورودی رو بستید، آبی از آن خارج نمیشود).

۳. و حالا... شیر پرکن پکیج رو باز کنید (خلاف عقربه های ساعت).

چه اتفاقی می افتد؟ چون ورودی آب شهر بسته هست، آب داخل مدار رادیاتورها مسیر برعکس رو طی میکند و از طریق شیر آب گرمی که باز گذاشتید، خالی می شود. شما می بینید که عقربه فشار به سرعت پایین می آید. وقتی به فشار دلخواه (مثلا ۱.۵ یا حتی صفر) رسید، اول شیر پرکن رو ببندید و بعد شیر ورودی آب رو باز کنید.

این یک ترفند فوق العاده کاربردی هست که هر صاحب پکیجی باید بلد باشد. .

البته این احتمالاتی که میگم تقریبی هست و شاید خیلی دقیق نباشد، چون در برخی مدل های خاص پکیج، ممکن هست این روش کمی متفاوت باشد. اما در ۹۹٪ پکیجها همینطور کار میکند.